علت افتادگي پلک و درمان افتادگی پلک

انواع افتادگي پلک

افتادگي پلک مادرزادي

مشکلات پلکي مادرزادي چند نوع است، اما به طور کلي در دو گروه طبقه‌بندي مي‌شود:

الف) قسمتي از پلک تشکيل نمي‌شود؛ در اين شرايط عمل جراحي راحت و موفقيت‌‌آميزتر است.

ب) پلک به طور کامل تشکيل نمي‌شود؛ در اين شرايط به طور معمول خود چشم نيز دچار ضايعه‌اي است ولي با وجود اين، خوشبختانه قابل ترميم است.

اگر کودکي با افتادگي پلک متوسط تا شديد متولد شود، ممکن است براي تکامل بينايي نياز به درمان فوري داشته باشد؛ البته افتادگي پلک مادرزادي معمولا با گذشت زمان بهبود نمي‌يابد. اگر والدين با افتادگي چشم مادرزادي در بچه‌‌ها مواجه شدند، بايد حتما به چشم‌‌پزشک مراجعه کنند؛ زيرا اين افتادگي مي‌تواند باعث تنبلي چشم شود. اگرچه افتادگي پلک معمولا يک اختلال مجزاست، ولي در موارد مادرزادي ممکن است با اختلال حرکت‌هاي چشمي، بيماري‌‌هاي عضلاني، تومورهاي پلک يا ساير تومورها، اختلال‌هاي عصبي و عيوب انکساري چشم نيز همراه شود.

مشکلات ناشي از افتادگي پلک در کودکان

افتادگي پلک به دو دليل مي‌تواند باعث تنبلي چشم شود:

الف) انسداد مسير بينايي چشم

ب) ايجاد تاري ديد
البته افتادگي پلک ممکن است انحراف چشم را مخفي کند و در اين مورد نيز مي‌تواند منجر به تنبلي چشم شود. نوع اکتسابي که شايع‌ترين نوع اين بيماري است، به دليل اختلال در ماهيچه بالا برنده پلک فوقاني رخ مي‌دهد که ممکن است اثر افزايش سن، بروز اشکالي در اعصاب مربوط به اين ماهيچه‌ها يا آسيب پلک در اثر تومورها، التهاب‌ها يا وارد شدن ضربه به پلک ايجاد ‌شود.

افتادگي پلک در بزرگسالي

شايع‌‌ترين علت افتادگي پلک در بزرگسالان، کشيدگي يا جدا شدن ماهيچه بالابرنده پلک است. اين مشکل ممکن است بر اثر افزايش سن، پس از جراحي آب‌مرواريد يا ساير جراحي‌‌هاي چشمي و ضربه شديد به چشم بروز پيدا کند. افتادگي پلک بر اثر افزايش سن و کهولت بسيار شايع است؛ در اين شرايط با افزايش سن، پلک بالا دچار فشردگي پوست و چين و چروک مي‌شود و همين پوست اضافه مي‌تواند اشکالاتي را در ديد ايجاد کند.

يکي از دلايل رايج افتادگي پلک، حوادث و تصادف‌هاست که بر اثر آنها عصب‌هاي پلک ـ که مسئول حرکت پلک هستند ـ فلج و موجب افتادگي پلک مي‌شود

با توجه به افزايش ميزان اميد به زندگي و افزايش تعداد جمعيت سالمندان در اثر ارتقاي شرايط بهداشت عمومي، بالطبع تعداد افراد مسني که براي جراحي افتادگي پلک مراجعه مي‌کنند نيز بيشتر ‌شده است.

افتادگي پلک در اشخاص کهنسال به صورت پف و چربي‌هاي اضافه دور چشم، چين و چروک و پوست چند لايه، بخصوص در پلک بالا بروز پيدا مي‌کند. پس از مدتي حجم اين پوست افتاده بيشتر مي‌شود که مي‌تواند باعث سنگيني پلک بالا و خستگي فرد در زندگي روزمره شود؛ براي مثال فرد هنگام رانندگي، مطالعه، خياطي، تماشاي تلويزيون و ساير فعاليت‌هاي روزمره به مشکل برمي‌خورد.

مشکلات ناشي از افتادگي پلک در بزرگسالان

افتادگي پلک خستگي زودرس پلک و چشم را به دنبال دارد، جلوي ديد را مي‌گيرد و مشکلات پوستي ايجاد مي‌کند. زماني که خستگي ديد ايجاد شود، فرد مجبور مي‌شود ابروهايش را بالا دهد تا جلوي ديدش باز شود؛ زماني که اين کار به طور مداوم در طول چند ماه انجام شود، پيشاني دچار چين و چروک مي‌شود، تناسب چشم و ابرو از بين مي‌رود و ماهيچه پلک شل مي‌شود که همين مساله بعدها مشکلات زيادي را براي فرد به‌وجود مي‌آورد.

افتادگي پلک؛ ناشي از تصادف‌هاي شديد

يکي از دلايل رايج افتادگي پلک، حوادث و تصادف‌هاست که بر اثر آنها عصب‌هاي پلک ـ که مسئول حرکت پلک هستند ـ فلج و موجب افتادگي پلک ميشود. مشکل بزرگي که ممکن است افراد گاهي پس از تصادف و سوانح با آن مواجه شوند اين است که به دليل شرايط اورژانسي ايجاد شده، ممکن است ترميم پارگي پلک و عضلات صورت بدرستي انجام نشود که همين مساله نيز باعث افتادگي پلک مي‌شود.

افتادگي پلک؛ ناشي از سوختگي‌ها
سوختگي‌‌ها نيز براي سلامت چشم مشکلاتي ايجاد مي‌کند؛ در بعضي انواع سوختگي‌‌ها خود چشم و قرنيه آسيب مي‌‌بيند و در موارد ديگر چشم‌ها سالم بوده ولي به پلک‌‌ها آسيب مي‌رسد. در مواردي که پلک‌‌ها آسيب مي‌بينند، اگر فرد بموقع براي ترميم پلک اقدام نکند، مشکلاتي جدي‌‌تر براي چشم‌ها ايجاد مي‌شود؛ براي مثال ممکن است پلک آسيب ‌ديده بسته نشود؛ بنابراين سوختگي يا هر بيماري ديگري مانند بعضي از فلج‌‌هاي صورت ـ که بر اثر آنها پلک بسته نمي‌‌شود ـ نياز به پيگيري جدي دارند.

راه‌هاي پيشگيري و کاهش افتادگي پلک
براي پيشگيري از افتادگي پلک بايد از بيست و شش سالگي اقدام کنيد، ولي اگر از اين سن گذشته‌ايد هم خيلي نگران نباشيد و از همين الان شروع کنيد و نکته‌هاي زير را به خاطر بسپاريد:

بيش از حد در معرض پرتوي مستقيم آفتاب قرار نگيريد، ولي اگر مجبور شديد حتما از کرم‌هاي ضدآفتاب استفاده کنيد.

از ساعت 9 صبح تا 4 بعدازظهر از چشم‌هايتان محافظت کنيد؛ براي مثال از عينک آفتابي و کلاه لبه‌دار استفاده کنيد.

براي کاهش استفاده از نورهاي مصنوعي، بخصوص در شب بهتر است به مدت زياد بيدار نمانيد، تا ديروقت مطالعه نکنيد، تلويزيون را براي مدت طولاني در نيمه‌شب نگاه نکنيد يا حداقل از نوراني کردن اتاق بپرهيزيد. مطالعه با
نور زياد باعث خستگي و آسيب ديدن چشم و در نهايت به پلک مي‌شود و پيري زودرس چشم را به همراه دارد. هرچه شخص بعد از غروب زودتر بخوابد، ديرتر به افتادگي پلک دچار مي‌شود.

تغذيه نامناسب نيز در افتادگي پلک تاثير دارد؛ خوردن غذاهاي سنگين در آخر شب، غذاهاي پرچرب، پرنمک و ترش از مواردي است که باعث التهاب دور چشم مي‌شود. صبح‌ها بعد از بيدار‌ شدن، اين پف دور چشم به طور کامل قابل مشاهده است و اگر اين بي‌احتياطي‌ها بيشتر شود بعد از مدتي افتادگي پلک نيز ايجاد مي‌شود.

درمان افتادگی پلک

در بيشتر موارد افتادگي پلک در کودکان با جراحي درمان مي‌شود و اگر با تنبلي چشم نيز همراه باشد، ممکن است درمان با قرار دادن پوشش روي چشم سالم، استفاده از عينک يا قطره چشمي نيز صورت گيرد. در اوايل دوران زندگي معمولا ضرورتي براي انجام جراحي براي موارد خفيف تا متوسط افتادگي وجود ندارد.

چه زماني به پزشک مراجعه کنيم؟

زماني که فرد هنگام مطالعه و رانندگي دچار خستگي مي‌شود بايد هرچه زودتر به پزشک مراجعه کند؛ زيرا اگر در مراحل اوليه و ابتدايي اين کار را انجام دهد، عمل جراحي افتادگي پلک بهتر انجام مي‌شود.

نيمه‌خالي ليوان

جراحي افتادگي پلک بيشتر براي مقاصد زيبايي انجام مي‌شود و بسياري از افراد از آن راضي هستند ولي هنوز يک جنبه منفي وجود دارد؛ ممکن است پس از گذشت پنج تا هفت سال پلک دوباره به حالت اول برگردد. البته اگر نکته‌هايي را که در بالا اشاره کرديم رعايت کنيد، اين احتمال تا حد زيادي کاهش پيدا مي‌کند، بخصوص درباره افرادي که در استان‌هاي گرمسير کشور زندگي مي‌کنند.

بهترين سن براي انجام عمل جراحي
عمل جراحي افتادگي پلک سن خاصي ندارد و در هر زمان که افتادگي پلک مشخص شد، فرد بايد عمل جراحي انجام دهد. بيشتر مراجعان براي جراحي پلک بين 40 تا 70 سال دارند ولي اين عمل تابع سن نيست، بلکه ممکن است اين بيماري در بعضي خانواده‌ها زمينه ارثي داشته و امکان بروز آن بيشتر باشد يا به دلايل ديگري ايجاد شود.

آيا پلک‌ها پس از عمل جراحي دوباره مثل اول مي‌شود؟

متاسفانه همه افتادگي‌‌هاي پلک‌ را نمي‌توان طوري عمل کرد که زيبايي آن مانند پلک ديگر شود. در هر صورت پلک جزئي از چشم است؛ بنابراين عمل بايد طوري انجام شود که به خود چشم آسيبي نرسد. بعضي از انواع افتادگي‌هاي پلک به دليل بيماري‌‌هاي عمومي چشم ايجاد مي‌شود؛ براي مثال در بعضي موارد حرکت چشم در جهت‌هاي مختلف مختل شده و پلک دچار افتادگي مي‌‌شود. متاسفانه بعضي از افراد نمي‌‌توانند پلک را خوب بالا ببرند، زيرا با اين کار پلک بسته نشده و به چشم آسيب مي‌‌رسد. بنابراين در مواردي ممکن است از نظر زيبايي، پلک قابل ترميم نباشد اما در بيشتر موارد که افتادگي خفيف يا ثانويه ايجاد مي‌شود، اين مساله کاملا قابل حل است.

عوارض جراحي افتادگي پلک
عوارض جراحي افتادگي پلک مي‌تواند شامل عفونت، خونريزي و کاهش بينايي ‌باشد ولي وقوع اين عوارض بسيار نادر است.

اگرچه ظاهر پلک به طور قابل‌توجهي اصلاح مي‌شود، اما ممکن است پلک‌‌ها کاملا قرينه به نظر نرسند.

در بيشتر موارد بعد از جراحي، هنگام نگاه کردن به پايين، پلک عمل شده نسبت به طرف مقابل، مختصري بالاتر قرار مي‌گيرد و شب‌ها نيز مختصري باز مي‌ماند که اين دو عارضه مشکل‌آفرين نيستند. در بعضي موارد نيز ممکن است بيش از يک بار به عمل جراحي نياز باشد.براي اصلاح نهايي پلک در 10 تا 20 درصد موارد، بعد از جراحي نياز به يک عمل روتوش وجود دارد که اين کار معمولا چند هفته تا چند ماه بعد از عمل جراحي اصلي انجام مي‌‌شود و هدف آن تنظيم نهايي عضله در محل مناسب است. جراحاني که در اين عمل مهارت دارند، مي‌توانند جراحي را با بي‌حسي موضعي انجام دهند، اما گاهي بيهوشي عمومي نيز صورت مي‌گيرد و با اين عمل اتصال عضله بالا برنده پلک با محل اتصال‌شان روي پلک دوباره برقرار مي‌شود، ولي به طور شايع‌تر در نوع مادرزادي عضله را کوتاه مي‌کنند.عمل اصلاح افتادگي پلک، عمل بسيار ظريفي است و مدت زمان آن براي هر چشم ۴۵ دقيقه تا يک ساعت است. در بيشتر موارد در عمل‌هاي افتادگي پلک ناشي از افزايش سن، نياز به برداشتن پوست اضافه پلک نيز وجود دارد.

چشم‌ها بعد از هفت تا ده روز بعد از عمل جراحي نياز به مراقبت دارند، ولي اگر عمل جراحي به دست فرد متخصص صورت بگيرد هيچ عارضه‌اي به همراه ندارد.

اگر جاي فارست ويتاکر بوديد چه مي‌کرديد؟ شايد او را با اسم نمي‌شناسيد ولي حتما نقش آفريني‌اش را در فيلم‌هايي مانند گوست داگ ‌(جيم جارموش) و اتاق ترس‌ (ديويد فينچر) ـ که هر دو از تلويزيون خودمان نيز پخش شده‌اند ـ تماشا کرده‌ايد. حالا چرا به او اشاره کرديم؟ چون پلک راستش به دليل فلج عصب آن قسمت دچار نوعي افتادگي است اما اين موضوع نه تنها باعث انزوا و ناراحتي او نشده، بلکه حتي به ويژگي انحصاري‌ چهره‌اش تبديل شده است که حسابي موقع نقش‌آفريني به دردش مي‌خورد. البته در اين پرونده پزشکي نمي‌خواهيم درباره او و سينمايش حرف بزنيم، بلکه منظور، بررسي مشکل او و چگونگي کنار آمدن با آن است.


کلمات کلیدی

امتیاز بدهید

نظر خود را بنویسید

فرم تماس

embedmap.org